wtorek, 19 stycznia 2016

"Niepełnosprawność osób starszych na przykładzie choroby Alzheimera"

     Wraz z upływem czasu i postępującym procesem starzenia się stopniowo obniża się wiele funkcji organizmu. Starzenie się jest więc procesem powszechnym i dynamicznym polegającym na degradacji biologicznej organizmu, która jest związana z biegiem czasu. Poza wymiarem biologicznym starzenie się ma także swój aspekt psychiczny, z upływem czasu zmienia się bowiem psychika człowieka, który zaczyna się martwić upływem lat, zmianami zachodzącymi w jego wyglądzie, mniejszą sprawnością psychofizyczną itp. Proces starzenia się ma charakter postępujący i nieodwracalny. Może być zjawiskiem fizjologicznym, naturalnym i normalnym lub też patologicznym uwarunkowanym procesem chorobowym oraz innymi czynnikami patogennymi. 
      Pomimo iż starość wyznacza kres naszego życia ma ona również  wiele zalet. Powinna być ona okresem "zbierania plonów" swojej dotychczasowej egzystencji. Wiele osób w starszym wieku odczuwa radość i satysfakcję, że założyła szczęśliwą rodzinę, wychowało swoje dzieci na dobrych ludzi, doczekało się wnuków i prawnuków. Wiele osób szczyci się swoją pracą zawodową, piastowanymi stanowiskami i zasłużoną emeryturą. W tym czasie można rozwijać swoje pasje i zainteresowania. Warunkiem pogodnej i satysfakcjonującej starości jest jednak dobry stan zdrowia. Różnego rodzaju choroby zwłaszcza te naruszające sprawność fizyczną i psychiczną stopniowo uniemożliwiają człowiekowi realizację różnych zadań życiowych. 
      Jednym ze schorzeń wieku podeszłego jest choroba Alzheimera. Ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem: po 65 roku życia choruje co dziesiąta osoba, pomiędzy 75 a 85 rokiem życia co piąta, a po ukończeniu 85 lat niemal co druga osoba. Choroba dotyka zarówno mężczyzn jak i kobiety, częściej jednak występuje wśród kobiet. Spowodowana jest odkładaniem się w mózgu człowieka substancji białkowej zwanej amyloidem i charakteryzowana jest jako postępujące, nieodwracalne i zwyrodnieniowe otępienie. Polega ona na zwyrodnieniu tkanki mózgowej, co powoduje zanik komórek nerwowych co objawia się otępieniem. Chory stopniowo przestaje interesować się otoczeniem, traci pamięć, zdolność rozumienia i osądu, a także poczucie miejsca i czasu. Przebieg choroby jest indywidualnie zróżnicowany, przy czy im młodszy jest chory tym czas trwania choroby jest dłuższy.

Podział choroby Alzheimera na trzy etapy:

ETAP PIERWSZY trwa zwykle od 2 - 4 lat. Charakteryzuje się powtarzającymi się epizodami utraty pamięci. Chory zapomina o umówionych spotkaniach, nie pamięta imion krewnych
 nazw przedmiotów codziennego użytku. Chory zachowuje zdolność do porozumiewania się z otoczeniem, ma jednak trudności z zebraniem myśli. Systematycznie ubożeje zasób słownictwa. Zmianie ulega zachowanie chorego. Może on być rozdrażniony, częściej popada w depresję, zaczyna izolować się od świata zewnętrznego i zamyka się w środowisku rodzinnym. Jego stan fizyczny jest dobry, chory samodzielnie wykonuje wszystkie czynności.

ETAP DRUGI trwa od 2 - 5 lat. W tym okresie bardzo zaburzona jest pamięć świeża chorego. Chory nie pamięta co przed chwilą jadł, o co pytał. Zachowana jest natomiast pamięć o odległych wydarzeniach, który chory źle sytuuje w czasie. Występują trudności z dokończeniem zdań, występuje zniekształcenie wyrazów oraz częste powtarzanie tych samych zdań. Osoba chora zaczyna mieć problemy z rozpoznawaniem najbliższych osób. Problemem zaczynają być czynności dnia codziennego takie jak ubieranie się czy dbanie i higienę. Ruchy chorego są spowolnione i mniej precyzyjne, występują problemy z utrzymaniem równowagi i problemy z poruszaniem się.  Mogą pojawić się nieuzasadnione lęki, zachowanie chorego cechuje niepokój. Chory pakuje swoje rzeczy i wybiera się do domu, godzinami przechadza się tam i z powrotem, wstaje w nocy nawet kilkanaście razy. Wykonuje czynności zagrażające jego bezpieczeństwu np. odkręca kurki i zapomina zapalić gaz, nie zamyka drzwi na klucz. W tym stadium wymaga on stałej całodobowej opieki.

ETAP TRZECI trwa około roku. Charakteryzuje się całkowitą utratą pamięci a także funkcji motorycznych. Chory nie pamięta ani minionych ani bieżących wydarzeń. Niekiedy nie rozpoznaje osoby, która cały czas się nim opiekuje. Odczuwa jednak, że  jest ktoś bliski, kto zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa. W tym stadium chory nie rozumie kierowanych do niego słów ani próśb, często też nie posługuje się mową. Nie jest w stanie wykonać żadnej czynności, zwykle już nie chodzi i pozostaje w łóżku. Ma trudności z połykaniem, zanieczyszcza się moczem i kałem. Umiera najczęściej z powodu infekcji dróg oddechowych, rzadziej w wyniku infekcji dróg moczowych.

WPŁYW CHOROBY NA ŻYCIE I FUNKCJONOWANIE RODZINY
Choroba Alzheimera naraża rodzinę osoby chorej na wiele sytuacji trudnych. Silny stres stanowi dla rodziny codzienny kontakt z chorym i obserwowany proces transformacji inteligentnej bliskiej i kochanej osoby w istotę bezbronną i bezradną. Bardzo przykry jest dla rodziny moment w którym chory przestaje ich rozpoznawać. Choroba osoby bliskiej dodatkowo naraża rodzinę na obciążenie społeczne. Nieadekwatne do miejsca i czasu zachowania chorego, jego trudności z poruszaniem się i porozumiewaniem sprawiają, że osoba chora i jej opiekunowie nie są dla znajomych atrakcyjnymi partnerami do spędzania wolnego czasu. Sytuacja ta sprawia, że rodzina osoby chorej narażona jest na izolację społeczną i że zamyka się z problemami w "czterech ścianach".


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz